جایگاه و منزلت زن در اسلام و ایران

بانوی مبلغ پاکستانی تبیین کرد:
جایگاه والای زن در تعالی خانواده و پرورش نسلی متعهد

معصومه جعفری مدیر حوزه علمیه جامعة الزهرا(س) پاکستان گفت: جایگاه زن در اسلام با توجه به نقش مادری، همسری و انسان‌سازی که دارد اهمیتی بنیادین در بنای جامعه‌ای موفق دارد و از سویی در قرآن کریم و روایات نیز بر چنین جایگاه ارزشمندی تأکید بسیار شده است.

به گفته وی خانواده بنیاد‌ی‌ترین جایی است که انسان در آن رشد می‌کند و به آرامش می‌رسد و همین امر زمینه‌ساز رشد شخصیت، تکامل، پرورش و مهارت‌های اجتماعی فرزندان و نوجوانان و سبب رشد جسمانی اخلاقی، عاطفی و الهی آنها است و از نظر اسلام خانواده‌ای موفق است که محل آرامش برای افراد خانه باشد، خانواده در اسلام، بنیادی مقدس بوده و از منزلت و قداست خاصی برخوردار است، می‌توان گفت که اسلام مظهر انس و الفت را آرامش و محبت در بین مرد و زن و فرزندان می‌داند. وقتی ما به مقام زن در اسلام نگاه می‌کنیم، جایگاه بسیار والایی دارد. زن هم در اجتماع هم در خانواده هم در تربیت عاطفی و الهی فرزندان یک سازنده شخصیت است.

خانواده کوچکترین واحد اجتماعی جامعه است لذا می‌توان گفت از نظر اسلام زن نه سازنده خانواده بلکه سازنده جامعه است. و یک زن با رویکرد اسلامی می‌تواند جامعه را به سمت سعادت یا به سمت انحراف و فساد ببرد. از این‌رو زن مظهر خلاقیت خانواده و ستون اساسی و اصلی در تشکیل شخصیت الهی فرزندان است. زن در جایگاه والایی از نظر اسلام در خانواده قرار دارد و می‌تواند بنیان خانواده را مستحکم‌تر سازد، فرزندان مستقل‌تری تربیت ‌کند و تحویل جامعه اسلامی و غیر اسلامی بدهد.
زن در مقام مادر و همسر از نگاه اسلام و قرآن

جعفری در ادامه افزود: اگر به حقوق زنان و مقام والایی که زن در اسلام دارد بنگریم، می‌توان دید که از نگاه اسلام تربیت، رشد الهی، معنوی و عاطفی انسان به شکل عالی از سوی زن صورت می‌گیرد. زن آن فرشته زمینی است که در نقش مادری ظاهر می‌شود و همیشه در برابر مشکلات مقاوم است و اگر تربیت عبادی پشتوانه او باشد از سختی‌ها و ناملایمتی‌هایی که در زندگی هر شخصی می‌تواند وارد شود، به دل ترسی راه نمی‌دهد. زن در اسلام و خانواده‌ای که پایبند به اصول اسلامی است می‌تواند نقش پدر را نیز ایفا کند. در این رویکرد زن هم مادر و هم پرستاری نمونه و هم دوستی وفادار است. زن می‌تواند در همه جوانب از نظر اسلام شخصیتی ممتاز باشد و با رعایت اصول اسلامی در خانواده اسلامی روحیه خستگی همسر خود را در برابر مشکلات تغییر دهد، و ناراحتی‌های او و فرزندان را از بین ببرد و به تربیت نسلی متعهد، دیندار و موفق بپردازد که به اهداف و کارکردهای ترسیم شده برای یک اجتماع موفق کمک کند و با همسرداری، رازداری و قناعت خود می‌تواند موجبات استحکام خانوداده اسلامی را فراهم کند.
زن در آیینه آیات قرآن کریم و روایات

مدیر حوزه علمیه جامعة الزهرا(س) پاکستان تأکید کرد: به نظر من با افتخار می‌توان گفت اولین نمود و ویژگی خاص زن علاوه بر تربیت فرزند در محیط خانواده از نگاه قرآن آرامش‌بخش بودن وجود زن است که در سوره مبارکه روم آیه ۲۱ خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا..: و از نشانه‌های [قدرت و ربوبیت] او این است که برای شما از جنس خودتان همسرانی آفرید تا در کنارشان آرامش یابید». همچنین در سوره مبارکه اعراف به زیبایی در آیه ۱۸۹ «هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا: او کسی است که شما را از یک تن آفرید، و همسرش را از او پدید آورد تا در کنارش آرامش یابد.» لذا می‌بینیم که خداوند زن را خلق کرد که باعث آرامش برای همسر، خانواده و فرزندان است. خداوند به زن جایگاهی والا و قدرتی الهی داده است که باعث ایجاد آرامش در خانه می‌شود.

جعفری در ادامه گفت: در حدیثی از امام صادق(ع) در مورد فضیلت زنان آمده است: هیچ زنی نیست که آب به همسرش بنوشاند و این کار از عبادت یک سال که روزهای آن روزه بوده و شب‌های آن به عبادت بایستند بهتر است. زن را خداوند تبارک و تعالی این فضیلت بخشیده که هر کاری که بکند می‌تواند به خانه رنگ الهی دهد.

به گفته او از سویی نقش بسیار عظیم دیگری که در اسلام خداوند برای آن اهمیت بسیاری قائل شده است، فرزند‌آوری است مسئله بقای نسل است که در قرآن در آیه ۲۲۳ سوره مبارکه بقره آمده است: «نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ .. » و آیت الله طباطبایی در تفسیر خود به زیبایی به آن اشاره کرده است که نسبت زنان به یک جامعه اسلامی نسبت کشتزار است به کشت کار. کشتزار برای بقای بذر لازم است و لذا وجود زن برای بقای جامعه لازم است و اگر زن نباشد انسانیت و فطرت پاک انسان نیز نخواهد بود.

همچنین در سوره مبارکه نحل آیه ۷۲ آمده است: «وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجࣰا وَجَعَلَ لَكُم مِّن أَزوَجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةࣰ: خدا از [جنس] خودتان براى شما همسرانى قرار داد و از همسرانتان براى شما پسران و نوادگانى قرار داد.»

مدیر حوزه علمیه جامعة الزهرا(س) پاکستان در پایان تأکید کرد: لذا می‌توان گفت زن شریک کار خدا، نقش خدا در تربیت انسان‌ها و کسی است که رمز بقای انسان در دنیا است و مقام والایی که خداوند در اسلام اهمیت زیادی به آن داده، مقام مادری است که سیمای انسانی، الهی و رحمانی به زنان داده شده است و مقام و منزلت زیبایی است که در آیات و روایات به آن بسیار اشاره شده است. لذا به صورت کلی اگر بگوییم زن در خانواده اصلی دارای جایگاه والایی است و می‌تواند با ایفای نقش همسری و برقراری آرامش در محیط خانواده و همچنین با ایفای نقش مادری و پرورش نسل سالم و تربیت الهی و اسلامی فرزندان در مسیر الهی نقش عظیمی در رشد و تعالی خانواده و جامعه داشته باشد. از این روست که علامه اقبال لاهوری در شعری جایگاه زن را چنین توصیف کرده است:

وجود زن رنگ تصویر کائنات است

و سرچشمه زندگانی است

اوست که مشت خاکی را برتر از ثریا می‌کند

و چنین بودن سرچشمه افتخار است

اگرچه او آثاری چون افلاطون ننگاشته

اما شعله وجودش شرار افلاطون را خاموش می‌کند

منبع: https://iqna.ir/

جایگاه زن در اسلام و جامعه

روش های تربیتی دخترتان را مبتنی بر شاکله و شخصیتی که رفتار می کند، قرار دهید. ما باید بتوانیم اسوه ها و اسطورگی های دینی خودمان را به صورت کاملاً رفتاری به بچه هایمان ارائه دهیم. مثلاً پدر باید به دخترش ثابت کند که دوستش دارد. پدر باید به مادر بچه اش احترام بگذارد. پدر وقتی احترام هر زنی را نگه دارد، عزت نفس دخترش بالا می رود. پدری که چشم محرم، نامحرمی دارد، قطعاً جنس حیا و متانت بچه هایش از درجه ی بسیار بالایی برخوردار است.

حضرت آیت الله خامنه ای یکی از وظایف اصلی دختران و زنان جوان را ایجاد الگوی جهانی برای زنان دنیا می دانند: «امروز وظیفه ی زنان مسلمان؛ بخصوص زنان جوان و دختران آن است که هویّت والای زن اسلامی را آن چنان زنده کند که چشم دنیا را به خود جلب کند.» ۷۹/۰۶/۳۰ اما وجود برخی مشکلات ممکن است مانع ایفای نقش تمدنی در دختران ایرانی شود. در اینجا به صحبت های آقای برمایی کارشناس خانواده می نشینیم.

جایگاه واقعی اسلام برای هویت فردی دختران
واقعیت این است که افراد زیادی در تله ی مقایسه ی زن و مرد می افتند. این موضوع اصلاً مقایسه ای نیست، بلکه یک رویکرد شناختی- توصیفی است. وقتی در مورد زن صحبت می کنیم، یعنی زن حکمت و خرد دارد، اما تفاوت دیالکتیک رفتاری هم در آن هست که زنان جمال الهی را باید به صورت حکمت آمیز به ما بدهند. برای همین می گویند زنان طرایف حکمت را در ظرایف هنر پیاده می کنند. اما جنس رفتاری جمالیت و عقلانیت در مردان متفاوت است. فقط یک تفاوت رفتار است، و ماهیتش هیچ فرقی نمی کند، چون هر دو انسان اند. برای همین یک بحث خیلی زیبایی در دین اسلام هست که شاید در مکاتب دیگر کمتر به آن پرداخته شده، این است که وقتی اسلام به زن می رسد هویت انسانی را برایش صددرصد مفروض می داند و او را جزو جلوه ی انسانی تلقی می کند. حتی زن را نمونه ی یک انسان خردمند، یک انسان زیبااندیش و یک انسان کمال گرا تعریف می کند. و یک هویت جنسی متفاوتی از حوزه ی زنانگی و زن بودن ارائه می دهد. یعنی هم رویکرد هویت جنسی به آن دارد و هم هویت های زنانگی به آن می دهد. جمله ی «اَلْمَرْأَةَ رَیْحَانَةٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَه» خیلی جمله ی جذابی است. یعنی می خواهد بگوید این زن است، اما قرار نیست مردواره بشود.

در بحث های هویتی از این کلمه بسیار بهره بردم که زن باید زن باشد. دختر ما باید دختر باشد. دخترهایی که تمایل به پسربودن دارند و می گویند ای کاش من هم پسر بودم، شاید واقعاً هم دوست نداشته که جنسیتی به آن نگاه کند، اما به خاطر یک بی عدالتی اجتماعی که در خانواده اش دیده و یا یک نگاه و باور غلط در مورد زن بودن به او دادند، این باورها را گرفته و الان دوست دارد پسر باشد. بعضی ها واقعاً دوست دارند که پسر باشند و قدرت را در پسر بودن تعریف می کنند. و چیزی به نام قدرت زنانه و زیبایی های زنانه به عنوان یک قدرت برایشان تعریف نشده است. ملاحظه کنید آن کسی که این باور را دارد و به او تلقین شده که مرد باشد، وقتی در مجاورت آن موضوع و تله های شخصیتی و هویت های اجتماعی مردوارگی قرار بگیرد، ما چه چیزی را از دست می دهیم؟ ما فقط یک دختر را از دست نمی دهیم، بلکه ما یک نسل را از دست می دهیم. خیلی عجیب است که هویت دختران و زنان در جامعه ی ما با نسل در جامعه ی بشری عجین شده است. چون خداوند صفت فاعلیت و خالقیتش را در سیستم بیولوژیک زن قرار داده است، و زن را صاحب تولد و خلقت کرده است. اما این نکته را دختران ما دریافت نکرده اند.

اگر در جامعه ای زنانش ثروت تولید می کنند، و در اقتصاد و تولید و سود خالص و ناخالص ملی سهم دارند، ولی در زنانگی خودشان را کم سهم می دانند، باید تأسف خورد.

زن وقتی مادر و همسر نشود، و دلبری های همسرانگی اش را تجربه نکند، و زیبایی های دخترانگی خودش را سرکوب بکند، این زن اگر یک جراح متخصص درجه یک هم بشود، جامعه ی انسانی امّا خسارت بالاتری را تجربه می کند. جامعه ی انسانی وقتی از خیر زن بودن زنان محروم بشود، در نسل، جمعیت، موضوع اخلاق در جامعه به شدت دچار تزلزل می شود. اگر یک زن از مسیر حجب و حیا خارج بشود، جامعه دچار خسارتی عمیق و فاجعه آمیز می شود. به همین جهت من فکر می کنم هویت زنان در ادبیات دینی ما مبتنی بر جمال الهی، احترام به هویت جنسیتی زن و رشد زنانگی در یک زن است که در نهایت شکوه مندی یک انسان کامل را در زنانمان شاهد خواهیم بود.

نظر اسلام و برابری اقتصادی میان زن و مرد
بسیاری می گویند جریان فمنیستی، یک جریان اجتماعی برای عدالت اجتماعی در حوزه ی زنان است. ولی این جریان رویکرد اقتصادی هم دارد. زنان همیشه در طول تاریخ تمدن در حوزه های اقتصادی مؤثر بودند. اما در خیلی جاها هم قربانی جریان های اقتصادی شدند. یک زمانی دختران بسیار تضعیف می شدند و وجودشان برای جامعه زشت بود. چون بهره وری نداشتند، اما وقتی فمنیست در دنیای مدرن و دنیای اقتصادیِ انقلاب صنعتی شکل گرفت، گفتند که حضور زنان در اقتصاد کم رنگ است. اولین کاری که رویکرد اجتماعی فمنیست در جامعه ی اقتصادی و نیازمند نیروی انسانی می کند، این است که چرا زنان نباید در جامعه باشند؟ اتفاقی که افتاد این ها رفتند و کارگرهای کم هزینه ی کارخانه ها شدند. این رشد اقتصادی زیادی برای آن کارخانه دار داشت. و من فکر می کنم جریان اجتماعی فمنیست خیلی به جریان اقتصادی سرمایه داری و به نفع کارخانه دار کمک کرده است.

امّا دین اسلام هم هیچ مشکلی با کار کردن زن ندارد، ولی اولویت بندی دارد. رویکردی که دین در حوزه ی اقتصاد دارد، این است که زنان در رشد خالص ملی و در رشد اقتصاد ملی ما دخیل باشند. امّا در کجا؟ در کسب درآمد و یا در مصرف آن؟ اگر قرار باشد زن را با همان هویت ها و آدرس ها و تکنیک های اجتماعی اسلامی نگاه کنیم، زنان به شدت در حوزه ی مصرف درآمدزا هستند و سود خالصی هم دارند. اگر نسبت مصرف و درآمد را یک به پنج فرض کنیم، زن با دویست تومان قناعت در مصرف می تواند هزار تومان درآمد همسرش را پوشش بدهد. ما این رویکرد را در حوزه ی اقتصاد و حوزه ی زنان داریم. به جای اینکه زنان را فرتوت و خسته کنیم و به لحاظ اجتماعی درگیری های مردانه را به یک زن اضافه کنیم، می توانیم اقتصاد زنان را قوی کنیم. چون اقتصاد زنان، اقتصاد خیلی قوی ای است.

امّا هر کجا اقتصاد در زنان و دختران به نفع تغییر اکوسیستم کسب وکار و نیروی انسانی باشد و هیچ نفعی برای زنان نداشته باشد، ما ضربه می خوریم و جامعه خسارت های بزرگی را متحمل می شود. البته شاغل بودن زن هیچ منافاتی با زن بودنش ندارد. به شرطی که شاغل بودن اولویت زنانگی آن زن نباشد. و خطر مردوارگی و دورکردن زن از هویت زنانه، انرژی ها، موهبت ها و صفت های زنانه اش نداشته نباشد. من قطعاً دوست دارم دخترم کسب وکار را یاد بگیرد. امّا اوّل باید به دخترم، دخترانگی را یاد بدهم. و دخترم باید زن بودنش را درک کند و دوست نداشته باشد که پسر باشد و به دختر بودنش افتخار کند. آن وقت این دختر به موقع مادر می شود، و به درستی کسب درآمد پیدا می کند و می تواند با مدیریت های درست فردی و اجتماعی و اقتصادی به خوبی زندگی کند و هیچ وقت افسردگی، حیای بی جا، حیای افراطی، حیای تفریطی، دلواپسی و استرس در جامعه ای که مردانش قرار باشد به یک زن زور بگویند و زنانگی یک زن را نبینند، درک نکند. البته به شرطی که امکانات زندگی و سبک زندگی را به گونه ای در جامعه ی اسلامی تعریف کنیم که زنان احساس امنیت بالاتری را درک کنند.

جایگاه دختران در نگاه والدین، جامعه و نظام مدیریتی کشور
یک مسئله ای که در اینجا وجود دارد، آیا دختران در جامعه ی ما از امکانات برابر برای دریافت محبت و بلوغ عاطفی، برای دریافت امکانات تفریحی و امکانات زندگی اعّم از پارک، سینما و مواردی که مربوط به حیات اجتماعی، هنری و فردی جامعه می شود، برخوردارند؟ اگر قرار باشد که دختران ما با پسران ما مقایسه بشوند یا پسران ما به نسبت دختران ما از تفاوت های سلیقه ای در تربیت و سبک زندگی برخوردار باشند، مسئولیت آن برعهده ی چه کسی است است؟ اولین جایی که دختران و زنان ما تربیت را در حوزه ی زن بودن تجربه می کنند، در کنار پدر مادرهایشان است. می گویند خدای کودک پدر و مادرش است. در اینجا باید به سراغ فرهنگ های دیگر برویم. یک فرهنگ خیلی پسردوست هست و یک فرهنگ خیلی دختردوست هست، اما امکانات و مسائل زندگی بیشتر برای پسرها فراهم شده تا دختران.

در ماجرای احداث پارک های ویژه ی زنان، جدای از مسائل شهری و حقوق شهروندی به این فکر می کردم اگر یک روزی دختر من بخواهد دوچرخه سواری کند، دختر من بخواهد تجربه ی هیجان به صورت کاملاً مشروع در جامعه داشته باشد، باید محیط امنی داشته باشد. ایجاد محیط امن برای دختری که در کنار پدرش زندگی می کند، وظیفه ی والدین مخصوصاً پدر است. الان می گویند دوچرخه سواری برای دختر عیب است. کجای این کار عیب است؟ در منظری که محرم و نامحرم هست و ناامنی جنسیتی برای دختر به وجود می آید، عیب است، ولی اگر شما یک محیطی را فراهم بکنید که کاملاً در اختیار دختران و زنان ما باشد که بتوانند با رعایت حیای فردی و حیای اجتماعی، علاقه مندی هایشان را بروز دهند، وظیفه ی چه کسی است؟ اولین جایی که من مطمئنم و معتقدم باید اتفاق بیفتد خانواده است.

پدر و مادر باید فضایی را در خانه ایجاد بکنند تا دختر بتواند رشد کند و استعدادهای خودش را بشناسد. اولین جایی که تبعیض بین دختر و پسر اتفاق می افتد، خانواده است. پدران در آسیب های خانوادگی، دختر را یارگیری می کنند. مثلاً وقتی پدر و مادر در مجاورت طلاق اند، شروع به یارگیری دختران می کنند، چون دختران بیشتر در مسائل خانوادگی و عاطفی خانواده درگیرند. با آسیب دیدن خانواده، دختر آسیب می بیند. در رشدها و توسعه های آن خانواده هم دختران باید رشد کنند که این اتفاق خیلی کمتر می افتد.

من این تبعیض ها را سه دسته می کنم. یک سری تبعیضات امکانات مادی زندگی اند. یک سری تبعیض ها، تبعیض های عاطفی اند. ندیدن زیبایی یک دختر در خانواده نشان از تبعیض عاطفی است. دسته ی سوم، تبعیضات اجتماعی است. این تبعیض در محیط های کار تبلیغاتی برای جذب زنان و انتشارات و روزنامه ها و مجلات دیده می شود. یا شخص برای استخدام اصرار دارد که حتماً کارمندش دختر مجرد باشد. دختر مجرد چه خاصیت اقتصادی برای برای آن شخص دارد؟ اصرار دارد که محیط ارزشی خودش را به زن القاء کند. در فرآیند رشد سیستماتیک مدیریتی و سیستم اجتماعی در یک جامعه وقتی این تبعیض را قائل بشویم قطعاً دخترهای ما پس می زنند. و یا مجبورند که به آن نظام مردانه تن بدهند که بسیاری از آن ها از هویت های زنانه شان دور می شوند.

امّا والدین باید حواسشان باشد. والدین به لحاظ دینی در مورد فرزندانشان امانت دار خدا هستند. ما مالک بچه هایمان نیستیم، بنابراین نسخه ی خودمان را برای فرزندانمان نپیچیم. ما نسبت به خود و خانواده مان مسئولیم که جهنمی نشوند و رشد کنند. قطعاً این مسئولیت برای همه ی ما هست. فقط کافی است همان قدری که برای استعدادیابی پسرانمان وقت می گذاریم، دخترانمان را هم دخیل کنیم و استعدادهای زنانه ی آن ها را هم تقویت کنیم. استعدادهای خاص زنانه، مثل مفهوم زیبایی، زایش و باروری و مفهوم مادری، متانت و معنویت که از اهمیت بالایی برخوردار است، شجاعت های زنانه در جایگاه حضرت زینب سلام الله علیها و رشدهای خوب زیستی که باید برای دختر فراهم و آن را تقویت کنیم.

یکی از دلایلی که دختران آسیب می بینند و در تبعیض قرار می گیرند، این است که پدر بدی را تجربه می کنند که آن پدر شوهر بدی برای مادرش است. و یا مادری را تجربه می کنند که آن مادر همسری نارسی برای پدر این دختر است. این دختر الگوهای تربیتی غلط را می بیند. و قطعاً اگر دختری پدری را درک بکند که دچار آسیب خلقی و روان شناختی است که مادرش را کتک می زند، این دختر حتماً در ازدواجش دچار مشکل می شود.

کمک به خودآگاهی دختران ایرانی
اما در مورد حوزه ی زنان سه لایه ی شخصیت شناسی و هویت شناسی وجود دارد. لایه ی آخر را اول می گویم. ما در نمادهای قرآنی اسطوره شناسی حوزه ی زنان بسیار کم کار کردیم. ما شانزده تیپ شخصیتی زنان در شاهنامه داریم. فردوسی معتقد است و اصرار دارد که زنان ایرانی به شدت مدبر و خردمندند و خردورزی بالایی دارند. و به شدت عفیف و متین اند. و این را بسیار در اشعارش استفاده کرده است. نکته ی خیلی مهم تر این است که به شدت زیبایی زنانه هم برایش مهم بوده است. زنان خردمند، جنگ آور و جنگ جویی که به شدت متانت و محجوب اند و عفیفانه رفتار می کنند و قدرت های زنانه به معنای زیبایی ها و جمالیت را دارند. این نگاه اسطورگی و نمادشناسی کهن الگوها است. ما در مورد کهن الگوها در قرآن نیز بانوانی همچون حضرت مریم سلام الله علیها، آسیه، صفورا دختر شعیب، مادر حضرت موسی علیه السلام را داریم. از این جنس زنان که اسم و یا رسمشان در قرآن آمده که نمادشناسی است.

مثلاً اگر در مورد کهن الگو و نماد فاطمه ی زهرا سلام الله علیها به عنوان سیده النساء العالمین کار نکنیم، بچه های ما با مفاهیم زندگی مفهومی اسطورگی ایشان آشنا نمی شوند. سر کلاس دانشگاه دختر خانمی که دانشجوی رشته ی پزشکی بود از من پرسید که چگونه حضرت زهرا می تواند الگوی دختر جامعه ی امروزی من بشود؟ خب فقط با مدل الگوسازی می شود جواب این سؤال را داد. به علت تغییر فضای زندگی، از مصادیق هم نمی شود زیاد استفاده کرد. فقط در حوزه ی اسطوره شناسی می توان هویت زنانه ی حضرت زهرا سلام الله علیها را جواب داد. نمادشناسی می تواند هویت دختران جامعه ی امروز ما را شکل بدهد. بنابراین در موضوع خودآگاهی ما باید الگوها و اسطوره های ایرانی- اسلامی مان را به صورت کاملاً تکنیکال و رفتاری به دخترانمان یاد بدهیم.

یک موضوع جذاب دیگری که در خودآگاهی وجود دارد، دختران ما نیاز به هدفمندی هایی دارند. یعنی باید به دخترانمان بگوییم که چه اهدافی در زندگی تان می خواهید داشته باشید. هدف گذاری های زنان اگر از هویت زنانگی شان دور بشود، هر هدف حتی اگر متعالی هم باشد غلط از آب در می آید. و ما سود کافی و وافی را نمی بریم. ببینید الگوی ذهن و تصویر و بازه ی دیدی که ما به بچه هایمان می دهیم خیلی مهم است. یعنی در این میدانی که برای بچه هایمان داریم تعریف می کنیم مثلاً دانشگاهش را ببینیم ولی مادری اش را نبینیم. مادری اش را ببینیم ولی رشدهای اخلاقی و فردی آن را نبینیم. این بد است. صبح تا شب فقط به بچه بگوییم مادر شو، او خودش را شبیه یک زن ایده آل نمی بیند. بلکه خودش را در این می بیند که من به دنیا آمدم تا بچه دار بشوم. در صورتی که تربیت بچه از به دنیا آوردنش یک جاهایی مهم تر است. بنابراین آن بهشت زیر پای مادران را فقط نباید به حسب زایش تعریف کرد، بلکه باید به حسب تربیت هم تعریف کرد.

باید یک تصویر خوب داد، نه تصویر روتوش شده ی فمنیستی که می خواهد از یک زن، مرد درست کند. زنان شاهراه هستی اند. کسی که در شاهراه زندگی می کند نباید فقط در یک مسیر برود. یک زن یک جا مادر می شود، یک جا مادری برای بچه اش نمی کند، ولی برای یک جامعه ی بزرگ دینی مادری می کند. یک زن قرار است همسر شهید بشود، یا قرار است در زن بودن خودش زندگی کند و عفت و حیا را به جامعه بدهد. فهم ما از هدفمندی می تواند شاهراه باشد، اما این هدفمندی باید با درک عمیق زنانه باشد تا هدف های دخترانه ی ما شکل بگیرد. ما باید امکانات اولیه را در اختیار دختران بگذاریم تا هدف های زنانه شان شکل بگیرد.

نکته ی خیلی مهم تر در خود آگاهی بعد از الگوپذیری، هدفمندی عمل است. یعنی ما آن هدف را بتوانیم پیاده کنیم. دختران ما به دلیل اینکه محیط های زنانه ی کمتری دارند، به سراغ کارهای مردانه می روند. معتقدم اگر بخواهیم زن جایگاهش را پیدا کند، باید در هر کاری، حوزه ی زنانگی را برایش انتخاب کنیم. مثلاً در حوزه ی پزشکی، حوزه ی زنانش را انتخاب کنیم. که هم احساس امنیت کند و حجب و حیا را بالا برده باشیم و هم زن احساس نکند که در این رشته چون من هم جنس خودم را ندارم که راحت باشم.

زینب کبری سلام الله علیها لباس رزم مردانه تنش نبود، ولی زنانه از عاشورا دفاع کرد. برای همین است که می گویند اگر ایشان نبود کربلا هم نبود. ما اجازه نداریم ژست های اجرایی و ژست های سیاسی برای زنانمان بگیریم. من نگران آن سیاستی هستم که زن را برای رسیدن به چند رأی بیشتر پله می کند. نه دین ما و نه اخلاق ما اجازه می دهد که زنان را در محیط های اجتماعی خرج منویات اجتماعی مان بکنیم. هیچ وقت این اتفاق در قرآن نیفتاده است. حضرت آسیه خرج ایمانش شد نه خرج فرعونیت فرعون. این خیلی موضوع مهمی است. زلیخا هزینه ی ایمانش شد، نه صرفاً زیبایی حضرت یوسف. به هر حال معتقدم که اگر این فضا اتفاق بیفتد، آن وقت دختر من، به جا مادر می شود، به جا همسر می شود و به جا کارمند و استاد دانشگاه خوبی هم می شود، و در هویت های اجتماعی اش آدم سربلندی می شود.

نکته ی آخر در مورد خودآگاهی، بالابردن اعتمادبه نفس های دخترانه است. هیچ وقت نباید هیچ دختری را با هیچ پسری مقایسه کنیم، چون تبعیض شکل می گیرد و ربطی به هم ندارند. باید زنان را در توانمندی های زنانه شان رشد بدهیم تا اعتماد به نفس های بزرگی پیدا کنند. وقتی که زن را در محیط مردانه رشد بدهیم، چون نمی تواند مرد بشود باید ادایش را دربیاورد. به قول حضرت آقا مردواره بشود، آن وقت اعتماد به نفسش از بین می رود. زنی که فقط قرار است به عنوان یک فرم، یک سایز و یک تیپ معرفی بشود، به اعتماد به نفس فردی و عزّت نفسش آسیب می خورد… الان پسران ما در موضوع ازدواج مشکل زیبایی دارند. پسران ما یک فرم از زیبایی، و یک تصویر روتوش شده ای از یک زن در ذهنشان دارند. به نظر شما این مردان و خانواده هایشان به خواستگاری چه دخترانی می روند؟ چه دخترانی را در جلسات خواستگاری بی عزّت و بی اعتماد به نفس می کنند؟

عالی ترین سطح آرامش در دنیا که ریشه های بهشتی دارد، «لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا» است. آسایش در آن خیلی پایین تر از آرامش است. آرامش را به زنان و وسیله ی آسایش را به مردان دادند که باید رزق احسن را برای بچه و مادر بچه تأمین کند. قرآن مادری را یک مقام می داند. برای همین آرامش را به زن داده است. اما الان با انتشار تصویرهای روتوش شده از زن که در جامعه و تلویزیون به بهانه ی اقتصاد و کسب درآمد منتشر می کنند، دارند آسیب جدی به هویت و هدفمندی و خودآگاهی و خودباوری زنان می زنند.

البته در جامعه ی ما سنت ها و سنت های تربیتی در حوزه ی زنانش با عزّت بالا است و من این را انکار نمی کنم. ما هنوز جامعه ی سنتی ای هستیم که زن در آن ارزشمند است. هنوز جامعه ای هستیم که اخلاق را از مادرانمان دریافت می کنیم. هنوز نجابت از زنان به جامعه ی ما انتقال پیدا می کند. درست است که جنس غیرت مردانه است، ولی ما غیرت های زنانه ی بزرگی داریم. من ریشه ها و جریانات عمیقی را در جامعه می بینم که هویت، اعتمادبه نفس، عزّت نفس زنان و استعدادهای زنان و زنانگی را دارد بسیار تقویت می کند، ولی ما باید موانع را از جلوی پای نسل دهه هشتادی و دهه نودی که الان دارند زن بودن را تجربه می کنند، برداریم.

روش های تربیتی دخترتان را مبتنی بر شاکله و شخصیتی که رفتار می کند، قرار دهید. ما باید بتوانیم اسوه ها و اسطورگی های دینی خودمان را به صورت کاملاً رفتاری به بچه هایمان ارائه دهیم. مثلاً پدر باید به دخترش ثابت کند که دوستش دارد. پدر باید به مادر بچه اش احترام بگذارد. پدر وقتی احترام هر زنی را نگه دارد، عزت نفس دخترش بالا می رود. پدری که چشم محرم، نامحرمی دارد، قطعاً جنس حیا و متانت بچه هایش از درجه ی بسیار بالایی برخوردار است. این ها الگوهای تربیتی است که اثرات وضعی دارد.

منبع : khamenei.ir

روابط زن و مرد نامحرم

ارتباط با نامحرم در فضای مجازی

س۱. آیا صحبت یا شوخی با نامحرم به شکل صوتی، تصویری یا نوشتاری و نیز فالو یا لایک کردن جنس مخالف در فضای مجازی حرام است؟

ج. به طور کلی ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف وقوع در حرام در میان باشد، جایز نیست.

پیامکهای افراد نامحرم

س۲. اگر نامحرم طبق عرف پیامک تبریک عید یا مناسبتهای دیگر که ازنظر اخلاقی متن آن مشکلی ندارد بدهد، آیا جواب دادن به آن از نظر شرعی اشکالی دارد یا خیر؟

ج. به طور کلی ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد، جایز نیست؛ و در غیر این صورت فی نفسه اشکال ندارد.

ورود به دانشگاه

س۳. ورود به دانشگاه یا دانشکده ای که باعث اختلاط با زنانی که بدون پوشش برای تحصیل در آن جا حضور دارند می شود، چه حکمی دارد؟

ج. وارد شدن به مراکز آموزشی برای تعلیم و تعلّم اشکال ندارد، ولی بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام خودداری نموده و همچنین از اختلاط که موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمایند.
 

س۴. جوانانی که در مدارس و دانشگاه ها مشغول تحصیل هستند با دختران هم برخورد و ملاقات دارند و به حکم هم کلاسی و هم درس بودن با آنان راجع به مسائل درس و غیر آن گفتگو می کنند که گاهی بعضی از صحبت ها با خنده و شوخی همراه است که البته به قصد ریبه و لذت نیست آیا این کار جایز است؟

ج. اگر همراه با مراعات حجاب و بدون قصد ریبه و همراه با اطمینان به عدم وقوع در مفاسد باشد، اشکال ندارد، و إلاّ جایز نیست.

چانه زدن با نامحرم

س۵. چانه زدن در معامله با نامحرم چه حکمی دارد؟

ج. با حفظ حدود و ضوابط شرعی مانع ندارد.

نگاه های حرام

س۶. نگاه های ممنوع و حرام کدام اند؟

ج. ۱- نگاه به بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست ها تا مچ ).
۲- نگاه به دست و چهره آرایش شده‌ی زن نامحرم.
۳- نگاه به زیور آلاتی که زن پوشیده بدون این که محل زیور دیده شود،(۱) بنابر احتیاط واجب.
۴- نگاه مرد نامحرم به عکس بی حجاب زن آشنایی که هتک او محسوب شود و یا مفسده داشته باشد.
۵- نگاه با ریبه (ترس افتادن به حرام ).
۶- نگاه زن به بدن مرد نامحرم (به جز صورت و دست ها و پاها به مقداری که معمولاً نمی پوشانند).
۷- نگاه هوس آلود (هر چند به صورت و دست ها و یا به بدن هم جنس).

 
نگاه به زنی که موی خود را از ته زده است

س۷. اگر زنی سر خود را کچل کند نگاه کردن به سر، بدون موی او چه حکمی دارد؟

ج. جایز نیست.

نگاه به نامحرم در حال امر به معروف

س۸. هرگاه نهی از منکر باعث نگاه به زنان بی مبالات و آرایش کرده شود، آیا باز هم واجب است؟

ج. نگاهِ اول اگر بدون قصد و بی اختیار باشد، اشکال ندارد، ولی نگاه عمدی به غیر از صورت و دست ها تا مچ به شرطی که بدون آرایش باشند، بنابر احتیاط واجب جایز نیست، هر چند به قصد امر به معروف باشد.

س۹. امر و نهی زنانی که حجاب کامل ندارند، چه حکمی دارد؟ در صورتی که انسان هنگام نهی زبانی از تحریک شهوت خود بترسد، وظیفه‌اش چیست؟

ج. نهی از منکر متوقف بر نگاه با ریبه به زن نامحرم نیست، و بر هر مکلفی واجب است که از حرام اجتناب کند، به ‌خصوص زمانی که مبادرت به انجام فریضه نهی از منکر می کند.

نگاه به موی جدا شده از سر نامحرم

س۱۰. اگر نامحرم موهای کوتاه شده زنی را که به زمین ریخته شده را ببیند، در فرضی که صاحب مو را بشناسد، چه حکمی دارد؟

ج. ظاهراً اشکال ندارد، هرچند احتیاط مستحب این است که لمس نکند.

س۱۱.

اختلاط زن و مرد در آرایشگاه جهت آموزش

س۱۲. اختلاط زن و مرد در آرایشگاه جهت آموزش چه حکمی دارد؟

ج. در هر صورت بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است، و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام خود‌داری نموده، و همچنین از اختلاط که موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمایند.

فروش لوازم زنانه توسط مرد

س۱۳. فروش مواد آرایشی و لباسهای مخصوص زنانه توسط مردان چه حکمی دارد؟

ج. اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقی و اجتماعی نباشد، اشکال ندارد.

س۱۴. آیا جایز است افرادی که ازدواج نکرده اند با رعایت موازین شرعی و آداب اخلاقی، در فروشگاههای تولید و فروش لباس های زنانه و وسایل آرایشی کار کنند؟

ج. جواز کارکردن و کسب درآمد حلال شرعاً مختص گروه خاصی ازمردم نیست، بلکه هر کس که موازین و آداب اسلامی را رعایت کند حق آن را دارد، ولی اگر برای دادن پروانه تجاری یا اجازه کار از طرف ادارات و نهادهای مسئول به خاطر رعایت مصالح عمومی برای بعضی از مشاغل شرایط خاصی وضع شده باشد، باید مراعات شود.

اصلاح موی دختران تازه بالغ توسط نامحرم

س۱۵. بعضی اوقات دختران ۹ یا ۱۰ ساله را به آرایشگاه مردانه می‌آورند که موهایشان را کوتاه کنند. آیا اصلاح موی آن ها با وجود این که به سن تکلیف رسیده‌اند، برای مردان شرعاً اشکال دارد؟

ج. در فرض مذکور، جایز نیست.

دست دادن با نامحرم

س۱۶. در اعیاد و دید و بازدیدهایی مانند عید نوروز، خانمها و آقایان نامحرم با یکدیگر دست می دهند، ومی گویند ما صیغه محرمیّت خواندیم! آیا صیغه محرمیّت برای چنین مواردی مانند دست دادن و…. وجود دارد. اگروجود دارد چگونه است؟

ج. دست دادن با نامحرم جایز نیست. در اسلام چیزی به عنوان محرمیّت خواهر و برادری و امثال آن وجود ندارد؛ و تنها راه محرمیّت، عقد ازدواج دائم یا موقت با مراعات شرایط شرعی است.

نگاه به زن دایی بی حجاب

س۱۷. زن دایی ای دارم که بی حجاب است، و نگاه به وی تأثیری روی من ندارد، می توانم عید نوروز برای عید دیدنی به مدت کوتاه با زن و بچه ام به منزل ایشان بروم؟

ج. در هر صورت باید در معاشرت و نگاه به نامحرم ضوابط شرعی مراعات شود و اگر از زنانی باشد که اگر او را نهی کنید نمی پذیرد، و به آن توجه نمی کند بنا بر احتیاط واجب باید از نگاه عمدی به او خودداری کنید.
توجه داشته باشید، برای صله رحم می توانید با تلفن و امثال آن احوال پرسی کنید، و أیّام عید را تبریک بگویید.

نگاه به زنان بی حجاب

س۱۸. اگر هنگام عبور از خیابان یا مجامع عمومی مثل ادارات و بازار، زنانی را ببینیم که حجاب واجب را مراعات نمی کنند، آیا مرتکب گناه شده ایم؟

ج. در فرض مرقوم اگر از زنانی باشند که عادت آن ها بر این است که خود را نمی پوشانند و اگر نهی شوند هم، نمی پذیرند و به آن توجه نمی کنند، در صورتی که ترس افتادن در فتنه نباشد، تردّد در این اماکن اشکال ندارد، هر چند بدانید که نگاه شما به آنها می افتد.

آموزش رانندگی زن توسط مرد نامحرم

س۱۹. آیا برای زن، یاد گرفتن رانندگی به کمک مرد اجنبی در مکان مخصوص تعلیم رانندگی، با علم به این که آن زن حجاب و عفاف شرعی خود را حفظ می کند، جایز است؟

ج. آموختن رانندگی با کمک و راهنمایی مرد اجنبی در صورتی که با مواظبت بر حجاب و عفاف و اطمینان به عدم وقوع در مفاسد همراه باشد، اشکال ندارد، ولی در عین حال شایسته است که یکی از محارم وی همراه او باشد، بلکه اولی این است که آموزش رانندگی به کمک مربّی زن یا یکی از محارم صورت بگیرد.

حضور در مجلس عروسی

س۲۰. حضور در مجالس عروسی چه حکمی دارد؟ آیا بر حضور در مجلس عروسی که خالی از رقص نیست، عنوان «الداخلُ فی عَملِ قومٍ فَهُو مِنهم» صدق می کند و لذا ترک آن مجلس واجب است؛ یا این که حضور در آن مجلس بدون شرکت در رقص و مراسم دیگر، اشکال ندارد؟

ج. اگر مجلس به گونه ای نباشد که عنوان مجلس لهو و حرام و معصیت بر آن صدق کند و حضور در آن مفسده ای نداشته باشد، حضور و نشستن در آن در صورتی که عرفاً تأیید عملی که جایز نیست، محسوب نشود، اشکال ندارد.
 

حضور در مجلس معصیّت

س۲۱. گاهی مجالس جشن دسته جمعی از طرف اساتید یا دانشگاه کشورهای بیگانه برگزار می شود و از قبل معلوم است که مشروبات الکلی در آن مجالس وجود دارد، تکلیف شرعی دانشجویان که قصد شرکت در آن جشن را دارند چیست؟

ج. حضور در مجالسی که در آن ها شراب نوشیده می شود برای هیچ کس جایز نیست، در این محافل شرکت نکنید تا بفهمند که شما به علت مسلمان بودن در مجلس شرب خمر شرکت ننموده و مشروب نمی خورید.

رقص در برابر محارم

س۲۲. رقص مردان در برابر زنانی که از محارم آنان هستند و همچنین رقص زنان در برابر مردانی که از محارم آنان هستند، اعم از این‌که سببی باشند یا نسبی، چه حکمی دارد؟

ج. در رقص حرام فرقی بین مرد یا زن نیست و همچنین فرقی نمی کند که در برابر محرم باشد یا در برابر نامحرم.

س۲۳.
۱) شرکت در جشن هایی که زنان و مردان در آن ها مبادرت به رقص و نواختن موسیقی به طور جداگانه می کنند چه حکمی دارد؟
۲) آیا شرکت در عروسی هایی که در آن ها مبادرت به رقص و نواختن موسیقی میشود، جایز است؟
۳) آیا نهی از منکر در مجالسی که در آن ها رقص انجام می شود، در صورتی که امر به معروف ونهی از منکر در شرکت کنندگان تأثیری نداشته باشد، واجب است؟

ج۱-۳. شرکت در مجلس معصیت اگر مستلزم ارتکاب حرام مانند گوش دادن به موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه باشد و یا مفسده ای بر آن مترتّب شود یا حضور در آن تأیید گناه محسوب شود، جایز نیست و امّا تکلیف امر به معروف و نهی از منکر با عدم احتمال تأثیر ساقط است.

س۲۴. اگر مرد نامحرمی وارد جشن عروسی شود و در آن جا زن، بدون حجابی حضور داشته باشد و مرد بداند که نهی از منکر در او تأثیری ندارد، آیا واجب است مجلس را ترک کند؟

ج. اگر خروج از مجلس معصیت به عنوان اعتراض مصداق نهی از منکر باشد، واجب است.
 

س۲۵. آیا حضور در مجالس و محافلی که در آن ها به نوارهای مبتذل غناگوش داده می شود جایز است؟ در صورتی که در غنا بودن آن شک داشته باشد، با توجه به این که نمی تواند از پخش نوار جلوگیری کند، حکم چیست؟

ج. حضور در مجلس غنا و موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه در صورتی که منجر به گوش دادن یا تأیید آن شود جایز نیست ولی در صورت شک در موضوع، حضور در آن مجلس و گوش دادن به آن فی نفسه اشکال ندارد.
 

س۲۶. شرکت در مجالس و محافلی که انسان در آن ها گاهی مبتلا به شنیدن کلام غیرمناسبی از قبیل افترا بر مقامات دینی یا مسئولین جمهوری اسلامی یا مؤمنین دیگر می شود چه حکمی دارد؟

ج. مجرّد حضور در آن مجالس تا زمانی که مستلزم ابتلا به عمل حرام مانند گوش دادن به غیبت و همچنین موجب تأیید و ترویج منکر نباشد، فی نفسه اشکال ندارد ولی نهی از منکر با وجود شرایط آن واجب است.
 

س۲۷. در جلسات و انجمن هایی که در بعضی از کشورهای غیر اسلامی تشکیل می شود، طبق عادت برای پذیرایی حاضران از مشروبات الکلی استفاده می شود، آیا شرکت در این جلسات و انجمن ها جایز است؟

ج. حضور در مجالسی که در آن ها شراب نوشیده می شود برای هیچ کس جایز نیست، در این محافل شرکت نکنید تا بفهمند که شما به علت مسلمان بودن در مجلس شرب خمر شرکت ننموده و مشروب نمی خورید.

فروش محصولات فرهنگی مبتذل

س۲۸. فروش کلیه عکس‌ها و کتاب‌ها و مجلاّتی که به ‌طور آشکار مشتمل بر امور قبیح و مبتذل نیستند، ولی به ‌طور ضمنی باعث ایجاد جوّ فرهنگی فاسد و غیر اسلامی به ‌خصوص در بین جوانان می‌شوند، چه حکمی دارد؟

ج. خرید و فروش و ترویج اموری از این قبیل که منجر به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پیدایش جوّ فرهنگی فاسدی می‌شوند، جایز نیست و واجب است از آن‌ها اجتناب شود.

وظیفه ی زنان برای مقابله با تهاجم فرهنگی

س۲۹. امروزه وظیفه زنان برای مقابله با تهاجم فرهنگی به جامعه اسلامی ما چیست؟

ج. یکی از مهمترین وظایف آنان، حفظ حجاب اسلامی و ترویج آن؛ و پرهیز از لباس‌هایی است که پوشیدن آن‌ها تقلید از فرهنگ دشمن محسوب می ‌شود.

اشتغال زن بدون اذن شوهر

س۳۰. آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر کار کند؟

ج. در هر حال، خروج زن از خانه بدون عذر شرعی باید با اجازه شوهر باشد؛ مگر آن که در ضمن عقد، خروج از منزل شرط شده باشد.

مخارج زن با درآمد خود

س۳۱. زنی که شاغل است، و درآمدی که به دست می‌آورد می‌تواند هر کاری با آن انجام دهد، مثلاً نذر کند، یا این که باید از شوهرش اجازه بگیرد؟

ج. درآمد زن مال خود اوست، و می‌تواند در هر مورد حلالی که بخواهد مصرف کند، اما نذر زن در صورت حضور شوهر باید بنا بر احتیاط واجب با اجازه شوهر باشد.

نگاه به زنان معلول ذهنی

س۳۲. حکم نگاه به زنان عقب افتاده ذهنی که پوشش کافی و کامل ندارند را بیان فرمایید؟

ج. در نگاه به نامحرم فرقی بین زنان مذکور و زنان دیگر نیست.

منبع: leader.ir

نقش زن در پرورش و تربیت نسلها

 توفیق یوسف الخطیب عبید

پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) می فرماید: به فرزندان خود احترام بگذارید و با آنها با نیکی و خوبی رفتار کنید.

شاعر نیز گفته است: مادر مکتبی است که اگر او را خوب ساخته باشید، ملتی نجیب و پاک مهیا ساختید.

حضرت امام خمینی (قدس سره)، یکی از بارزترین و بزرگترین رهبران به شمار می رود، که توانست با حرف و عمل جوامع بشری و اسلامی را به سوی قلّه پیروزی،  عزت و افتخار هدایت کند، او می فرماید: زن که نیمی از جامعه را تشکیل می دهد باید شخصیت خود را حفظ بکند، و از آن (شخصیت) یک انسان تلاشگر و کوشا بسازد… زن ـ به خاطر اعمال شهوانی ـ ابزاری در دست مرد نیست.

اسلام از زن حمایت می کند و او را در مقابل مرد قرار می دهد اما نه عنوان یک ابزار،  چرا که زن همچون سایر آزادگان، آزاده است بنابراین تربیت و پرورش نسل نیز یکی از وظایف زن مسلمان آزاده است. البته تربیتی که خالی از هرگونه عیب و نقص و مورد رضایت اسلام و همراه با سلامت عقیده باشد.

حضرت امام خمینی(س) در این مورد می فرماید: «قرآن کریم انسان ساز است، و زنها نیز انسان ساز» [1] بنابراین زن مسلمان باید در ابتدا خود را برای این نقش یعنی ساخت و تربیت یک جامعۀ کوچک ـ خانواده خود مهیا کند، بنابراین قیمومیت زن در حق فرزندان خود مشروط به صلاح او می باشد، و صلاح زن بستگی به تقوای او دارد، و تقوا جز از طریق سلوک و سیر سالم و صحیح همراه با فرهنگ انسانی به دست نمی آید.

نسل جدید نیاز به مادر دارد، زیرا محبت و مهربانی مادر ـ که خداوند آن را در کیان او نهاده است ـ زندگی را به چرخش در می آورد و بدون آن زندگی ادامه پیدا نمی کند. همانگونه که در احادیث و رهنمودهای ائمه اطهار(ع) ملاحظه می کنیم، آموختن کلمه  «لا اله الا الله» در اولین لحظه یادگیری کودکان از اهم وظایف مادر است. و حضرت علی(ع) حقوق فرزند را بر والدین چنین بیان می کند: انتخاب نام نیک، تربیت خوب و آموختن قرآن از جمله حقوق فرزند بر والدین او می باشد. بنابراین فرزند امانتی در دست والدین است که قلب مطهر او همچون یک گوهر با ارزش و گرانبها، و خالی از هر گونه نقش و تصویر قابلیت پذیرفتن هر گونه نقش و تصویری را دارد. مادر، عشق و محبت و نیکوکاری را در دل و قلب فرزند خود می کارد، و او را به پیروی از احادیث،  رهنمودها آرا و نظرات سالم، هدایت و راهنمایی می کند.

خداوند متعال در کتاب مبین خود می فرماید: «ای مردم، بترسید از پروردگار خود،  آن خدایی که همۀ شما را از یک تن آفرید و هم از آن جفت او را خلق کرد و از آن دو تن خلقی بسیار در اطراف عالم از مرد و زن برانگیخت و بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر مسئلت و درخواست می کنید و دربارۀ ارحام کوتاهی نکنید که همانا خدا مراقب کردار شماست.» [2]

همچنین حضرت رسول(ص) می فرماید: … مرد را به مادرش سفارش (توصیه) می کنم. مرد را به مادرش سفارش می کنم، مرد را به مادرش سفارش می کنم، مرد را به پدرش سفارش می کنم … .

نقل می کنند که مردی نزد پیامبر گرامی(ص) آمد و پرسید: ای رسول خدا،  شایسته ترین مردم برای دوستی و مصاحبت کی هست؟، حضرت فرمود: مادرت. مرد پرسید: سپس کی؟ حضرت فرمود: مادرت. مرد پرسید: سپس کی؟ حضرت فرمود:  مادرت. مرد پرسید سپس کی؟ حضرت فرمود: پدرت … سرانجام حضرت فرمود:  بهشت زیر پای مادران است.

آنچه مسلم است حضرت پیامبر(ص) نوه های خود را ـ فرزندان حضرت فاطمه «س» ـ در آغوش می گرفت، و خطاب به آنها می گفت: شما از ریحان خداوند هستید. امام خمینی(س) با الهام مکتب سرچشمه های ایمان و عرفان، مکتب اهل البیت، پیامبر گرامی و با دید نافذ، درک وسیع، عقل روشن و قدرت عظیم مردم را هداین می کرد و او می فرمود: «صلاح و فساد یک جامعه از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه می گیرد» . بنابراین توجه خاصی به تهذیب زن و نقش مؤثر او در اصلاح جامعه داشتند. او همچنین می فرماید:

 «زن یکتا موجودی است که می تواند از دامن خود افرادی به جامعه که از برکتشان یک جامعه، بلکه جامعه ها به استقامت و ارزشهای والای انسانی کشیده شوند.» [3] آن حضرت اهمیت رسالت زن را در تربیت و پروش نسل درک می کرد، رسالتی که مطلوب پروردگار جهانیان است؛ زیرا مادر، محبت ارزشهای اخلاقی و انسانی را دور از کینه و با ایمان به خدا، به فرزندان خود می آموزد، و آنها را به سرچشمه حکمت الهی و منبع نور هدایت می کند، تا راه شناخت حقیقت و رسیدن به کمال حق را برای آنان فراهم شود. چرا که حق اساس و پایۀ همه معرفتهاست، و عقل رهبر نفس و بدن است؛ بنابراین زن باید به سلامتی عقل فرزند خود و همچنین سلامتی بدن او که به وسیلۀ آن می تواند برای خود، دیگران، امت و میهن مفید و مثمر ثمر باشد، توجه نماید. زن فرزند خود را به راه راست، استقامت و عرفان هدایت می کند. کودکان نیاز به مادری دارند که می تواند عقل آنها را روشن سازد، و درک آنان را تقویت کند، تا به سوی حق حرکت کنند، همان گونه که مشیت الهی اقتضا می کند. این مادر است! و این نقش او است. پس کدام نقش بهتر از این نقش می باشد؟ و کدام ساخت و ساز بهتر از ساخت انسان آینده می باشد؟

 افتخار به مادر

حضرت پیامبر اکرم(ص) با کمال تواضع و فروتنی نه عظمت و بزرگی پادشاهان، و نه ثروتمندان به منزلت می رسد، می فرماید: همانا بنده پسر زنی از قریش هستم که گوشت خشک می خورد. این سخن، بیانگر افتخار رسول خدا(ص) به وجود مادری است که زمینۀ رسالت او را فراهم کرده است و می کند افتخار می کند. آن رسالت،  رسالت اسلام است. پس بی مورد نیست که پیامبر در حدیث خود خطاب به بشریت تکرار می کند که: مادرانتان را گرامی بدارید … سپس مادرانتان را گرامی بدارید… سپس مادرانتان را گرامی بدارید… سپس پدرانتان را گرامی بدارید.

مادران مسئولیت سنگینی به دوش دارند، و نقش بسزایی در پرورش و تربیت نسل جدید ایفا می کنند. چه زیباست کلمه (مادر) که کودک در آغازین یادگیری به زبان می آورد.

چه قشنگ و زیباست کلمۀ مادر. زن باید طبق فرمایشات حضرت امام(ره)، درسها و عبرتها از سیرۀ مبارکه اهل بیت نبوت(ص) بگیرد، و سوره های قرآن را حفظ کند. و از خود و خانواده و منزل خویش نگهداری کند، و از میهن و هموطن خود دفاع کند. تا به والاترین مقام برسد و مورد احترام و ستایش و تجلیل همۀ انسانها قرار بگیرد.

هنگامی که فاطمه مادر حضرت علی(ع) از دنیا رفت، پیامبر گرامی اسلام پیراهن خود را بر تن او کرد و در آرامگاه او دراز کشید، اصحاب او خطاب به وی گفتند: ای پیامبر اسلام شما را تاکنون در این حالت ضعف ندیده بودیم، حضرت فرمود:  مهربانترین زن نسبت به من پس از ابوطالب جز او نبوده است و بنده پیراهن خود را بر تن او کردم تا جواهر بهشت بدن او را بپوشاند، و در قبر او دراز کشیدم تا عذاب قبر برای او آسان گردد. از اینجاست که نقش مادر و اهمیت آن نمایان می شود؛ نقش مادر در تربیت و پرورش نسل و مهیا کردن آن (نسل) برای ورود به عرصه های زندگی و روبرو شدن با چالشهای آن، پس ستایش و احترام گذاشتن به زن به خاطر نقش مادری است و ما باید حضرت رسول اسلام را سرمشق خود قرار بدهیم، و زن را ستایش بکنیم، و او را ارج می نهیم. ما به زن مسلمان می گوییم با شما هستیم، با این شرط که رسالت خود را در پرورش نسلی از مجاهدین و مبارزین که پرچم مقاومت و جهاد را بر علیه دشمنانی که می خواهند سرزمینهای ما عقب بماند در قانون اساسی نیز خانواده ستون اصلی جامعه است این قانون دولت را موظف کند می کند تا زمینۀ لازم را برای دسترسی به این هدف فراهم نماید، البته تحقق این هدف نیز به این دو امر نیاز دارد:

ـ اول: شناخت مسئولیت مهم و با ارزش مادری و تربیت و پرورش انسان مؤمن و متدین؛

ـ دوم: همدوش بودن زنان با مردان در عرصه های مختلف زندگی، به دست آوردن حقوق اجتماعی همچون مرد، همانگونه که در ماده 20 قانون اساسی، قانون به همه افراد جامعه (اعم از زن و مرد، کوچک و بزرگ) یکسان نگاه می کند و از آنها حمایت می کند؛ این قانون که بر مبنای نگاه امام خمینی، در تاریخ 15  /  11  /  1979 به تصویب رسیده، از حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زن در چهارچوب احکام اسلامی حمایت می کند.

 نقش مادر

خانواده، اولین بذر تشکیل دهنده جامعه است. و وطن (میهن) که تک تک خانوادۀ جامعه را در برمی گیرد از زنان و مردان تشکیل شده است، و زنان نیمی از جامعه را تشکیل می دهند، بنابراین نقش زن مسلمان (مادر)، در موضوع تربیت نسل و پرورش سالم و صحیح آن قبل از ولادت، هنگام بارداری و پس از تولد متجلّی است.

مادر که فرزند خود را از دروغ مصون می دارد و بر گفتن حق تأکید می ورزد، اساس بنیادین و محکمی را در جامعه پایه گذاری می کند، یک عنصر صالح و توانا که قادر بر دفاع و جهاد در راه حق است جامعه را تربیت می کند.

یکی از وظایف مادر؛ تنبیه فرزند خویش است وقتی که خطایی مرتکب می شود. و این تنبیه مختلف و متناسب با خطا و گناه اوست تا موجب خودداری او از ارتکاب هر گونه اشتباه شود. مادر باید هنگامی که داستان مجاهدین و سیرۀ آنهایی را که در راه آزادی میهن و دفاع از آن ایثارگری کردند، و برای اسلام و مسلمانان از جان خود گذشتند، تعریف می کند، به عظمت و بزرگواری آنها اشاره کند، و شهادت طلبی و ایثارگری را در دل آنها پرورش دهد.

امام خمینی(ره) در این زمینه می فرماید:

 «دامن مادر بزرگترین مدرسه ای است که بچه در آنجا تربیت می شود. آنچه که بچه از مادر می شنود غیر از آن چیزی است که از معلم می شنود. بچه از مادر بهتر می شنود تا از معلم. در دامن مادر بهتر تربیت می شود تا در جوار پدر؛ تا در جوار معلم. [این] یک وظیفۀ انسانی است، یک وظیفۀ الهی است، یک امر شریف است؛ انسان درست کردن است» .[4]

پس مسئولیت انسان سازی که یک وظیفۀ الهی و انسانی است، بر عهدۀ مادران می باشد. مادر با تعلیم احکام، رسوم و آداب اسلام از جمله پاکی و تمیزی، فرزندان خود را از کودکی به نظافت و تمیزی جسم و روح هدایت می کند. بدون تردید برای تربیت یک نسل مؤمن به اسلام در قول و عمل با اجرای تعالیم و رهنمودهای امام خمینی(ره) به عنوان مادر یا مربی یا معلم، می توان نسل آینده را از آداب، و رسوم غلط دور ساخت،  و جهت خودسازی کمک کرد.

امام خمینی(ره) در این مورد می فرماید:

 «ملتی که [بانوانش] در میدانهای جنگ با ابرقدرتها، و با مواجه شدن با قوای شیطانی قبل از مردها در این میدانها حاضر شده اند، پیروز خواهد شد.» [5] امام خمینی(ره) با پرورش نیروی ایمان در دلها توانست پیروزی عظیمی را که دنیا را شگفت زده کرد، به دست بیاورد، و به ملل دنیا ثابت کرد که دین مبین اسلام که پرچم آن را حضرت پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان علی(ع) و ائمه اطهار(ع) حمل می کردند، در دلها جاودان است تا روز موعود فرا رسد.

درود بر صدیقه فاطمه زهرا(س)، مادر موحدان، مادر بهترین بهترینها، همسر امیرمؤمنان(ع) و دختر پیامبر جهانیان در روز زن، درود بر سرور فرستادگان، سلام بر ائمه اطهار(ع).

باز هم استفاده از عبارت خنده دار  ” کار خودشونه” توسط دشمن در قضیه حادثه تروریستی کرمان

فیلم زیر را با هم ببینیم

مشاهده فیلم “کار خودشونه” در زبانه دیگر

لطفا این فیلم را در همه جا بازنشر کنید